Wykorzystujemy pliki cookies zgodnie z zasadami określonymi w regulaminie. W każdej chwili możesz skasować i zablokować cookies w Twojej przeglądarce.

Rola rodziców w przygotowaniu dziecka do podjęcia nauki szkolnej

Aby dziecko mogło zacząć naukę w szkole i odpowiednio z niej korzystać musi osiągnąć dojrzałość szkolną.

Dojrzałość szkolna jest to gotowość dziecka do rozpoczęcia nauki w szkole, uzależniona od poziomu jego ogólnego rozwoju, od osiągnięcia takiego stanu rozwoju fizycznego, emocjonalno – społecznego i umysłowego, który umożliwia sprostanie obowiązkom szkolnym.

Na pojęcie dojrzałości składa się kilka ważnych i łączących się ze sobą czynników: ', '

  • wiek życia dziecka – istnieje wyraźna różnica rozwojowa między dziećmi urodzonymi na początku roku kalendarzowego a między tymi urodzonymi pod koniec roku; te kilka miesięcy stanowi proporcjonalnie duży okres życia małego dziecka, i może opóźniać proces dojrzewania do pracy umysłowej związanej z nauką
  • stan zdrowia dziecka – wszelkie deficyty wzroku (zez, krótkowzroczność, dalekowzroczność) nie korygowane okularami utrudniają , a czasami wręcz uniemożliwiają przyswajanie wiedzy; podobnie wady słuchu, a zwłaszcza niewykryte niedosłuchy, będące powikłaniami chorób w dużym stopniu zakłócają przebieg uczenia się; należy także zwrócić uwagę aby dziecko nie zaczynało kariery szkolnej ze skrzywieniem kręgosłupa, gdyż długotrwałe siedzenie przy ławce, często w nieprawidłowej pozycji może te skrzywienia jeszcze pogłębić; ważne jest wyrabianie nawyku prawidłowej pozycji ciała podczas rysowania czy później odrabianiu lekcji oraz prawidłowe oświetlenie blatu przy pracy
  • poprawność artykulacyjna
  • opanowane wiadomości i umiejętności przewidziane programem klasy zerowej
  • dojrzałość społeczna – umiejętność podporządkowania się wymogom szkoły, wrażliwość na ocenę, cierpliwość, wytrwałość, umiejętność współpracy,
  • odpowiednia motywacja i zainteresowanie nauką
  • dojrzałość emocjonalna – umiejętność panowania nad swoimi reakcjami, radzenia sobie w sytuacjach trudnych, w pokonywaniu przeszkód.

Dojrzałość jest cechą rozwojową. Dziecko dorasta do pewnych umiejętności. Nie można więc nauczyć go czegoś na zapas czy przyspieszyć. Ale można przez odpowiednią stymulację przygotować je tak, że wejdzie w okres nauki szkolnej optymalnie przygotowane i dojrzałe do wykonywania zadań związanych z przyswajaniem wiedzy.

 

Jedną z bardzo ważnych umiejętności jest przygotowanie ręki małego ucznia do nauki pisania. W trakcie rozwoju dłoń i palce nabierają coraz większej wprawy i precyzji w działaniu. Najpierw dziecko rysuje duże i proste elementy graficzne, potem rysunki są bogatsze w szczegóły, bardziej precyzyjne i dokładne. Przy pisaniu biorą udział grupy mięśni ramienia i przedramienia (duża motoryka), nadgarstka, dłoni i palców (mała motoryka).Aby je przygotować do późniejszych obciążeń dziecko musi dużo rysować, malować, kleić, wycinać, wydzierać i lepić.

Dziecko trzeba odpowiednio zachęcać i motywować do działalności plastycznej. Chwalić za każdą wykonaną pracę, prosić o rysunki – prezenty dla członków rodziny, przygotowywać z nim ozdoby z okazji świąt Bożego Narodzenia, Wielkanocy czy innych. Charakterystyczne dla tego regionu są piękne ozdoby wykonywane z papieru czy bibuły (wycinanki, pająki).Należy wykorzystywać tę tradycję, gdyż kultywuje ona folklor i zwyczaje a jednocześnie doskonale ćwiczy sprawność manualną ręki. Można poprosić o pomoc w wykonywaniu ozdób babcię czy innego utalentowanego członka rodziny. Dziecko od najmłodszych lat powinno mieć własne kredki, farby i plastelinę i na miarę swoich aktualnych możliwości się nimi posługiwać. Na początku pracować nimi pod kontrolą aby nie zniszczyło sobie ubrania, mebli czy ścian ( znane są wszystkim efekty mazania kredkami po ścianach).Zamiast plasteliny dziecko może lepić figurki z masy solnej lub po prostu pomagać w kuchni przy lepieniu pierogów czy klusek. W ten sposób osiągniemy podwójną korzyść bo spędzimy czas z dzieckiem, gdy damy mu trochę ciasta to będzie dumne, że pomagało nam gotować obiad ( uczy się także gotowania) a przy okazji ćwiczy sobie mięśnie i sprawność palców i dłoni potrzebne do nauki pisania.

Podobnie u chłopców – przy okazji pracy z tatą w przydomowym warsztacie, manipulując, dokręcając i odkręcając śrubki uczą się przydatnych rzeczy, zyskują opinię pomocnika taty i jego prawej ręki a przy okazji doskonalą zdolności manualne.

Przy rysowaniu należy zwracać uwagę na wyrabianie odpowiednich, prawidłowych nawyków związanych z pracą graficzną. Po pierwsze ołówek czy kredka muszą być w odpowiedni sposób trzymane. Po drugie dziecko rysując elementy koła musi nauczyć się zaczynać kreślenie od góry w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara oraz przy rysowaniu elementów poziomych kreślić od lewej ku prawej, a przy elementach pionowych z góry na dół( przygotowuje się rękę do prawidłowego sposobu kreślenia i łączenia liter).

Rysunki spontaniczne i dowolne rozwijają wyobraźnię i twórczość dziecka. Kolorowanie i rysowanie szlaczków literopodobnych wyrabia precyzję ruchów i dokładność niezbędną do pisania w linijkach, przygotowuje do pisania liter. Na początku linie powinny być dość szerokie, aby dzieci łatwiej nauczyły się kształtów i łączeń a w miarę postępów powinny być coraz węższe, aż do takich, które są w zeszycie.

Następną ważną umiejętnością konieczną do prawidłowego czytania i pisania jest orientacja w schemacie ciała i przestrzeni.

Sześciolatek powinien sprawnie odróżniać rękę lewą od prawej. Jeżeli tego nie potrafi należy przypominać, że prawa rączką to ta, którą podajemy na powitanie i pożegnanie i ta, którą wykonujemy znak krzyża. A rączka lewa to jest ta, która “pilnuje” serduszka. Aby utrwalić tę orientację należy jak najczęściej posługiwać się terminami prawo – lewo. Na przykład kiedy chcemy skręcić drogą w prawo, nie pokazujemy dziecku od razu kierunku tylko przeprowadzamy z nim wspólną analizę. Pytamy – która to jest prawa ręka?, jeśli dziecko nie wie, pytamy – a którą ręką się witasz?, to ta jest prawa. To w takim razie pokaż mi gdzie powinniśmy skręcić. Podobnie, przez częste powtarzanie zwrotów, utrwalamy pojęcia określające kierunki przestrzeni: góra, dół, za, po środku, pomiędzy, pod, nad. Wyrobiona orientacja w schemacie ciała i przestrzeni pomoże uniknąć błędów związanych z myleniem liter podobnych względem osi poziomej i pionowej takich jak: d-b, g- p, u -n, z- n, p -b oraz skróci etap pisma lustrzanego. Dobra orientacja ułatwi naukę geografii i geometrii.

Kolejną ważną umiejętnością, którą możecie Państwo ćwiczyć z dzieckiem w domu jest dobre spostrzeganie wzrokowe ( jest to zdolność odróżniania i wyróżniania elementów podobnych np. liter i zapamiętywania ich wzorów).

Na początku ćwiczymy opisywanie obrazków w książeczkach. Prosimy o odnajdywanie różnych szczegółów na ilustracjach (od łatwych i dużych do coraz drobniejszych i trudniejszych).Zwracamy uwagę na różnice w przedmiotach codziennego użytku np. dwa kubki są tylko podobne do siebie, chociaż są białe o podobnym kształcie to jeden jest w czerwone serduszka, a drugi w czerwone kółeczka. Porównujemy przedmioty – w czym są do siebie podobne, a czym się różnią. Ćwiczenie spostrzegania wzrokowego, pamięci wzrokowej i koordynacji wzrokowo – ruchowej        ( koniecznej przy pisaniu) ułatwia układanie wzorów z klocków, układanie puzzli(mogą być pocięte pocztówki), gry typu zapamiętaj czy typu skojarzenia.

Bardzo ważną umiejętnością, a sprawiającą najwięcej problemów dzieciom jest wykształcenie umiejętności spostrzegania i różnicowania słuchowego ( rozkładania i składania wyrazów z głosek). Na początku w trakcie rozwoju mowy podczas czytania dzieciom książek i wierszyków zwracamy uwagę na rymy. Podajemy rymujące się wyrazy, później prosimy aby dziecko znalazło rym do podanego wyrazu. Uczymy wysłuchiwać i wyklaskiwać proste rytmy, śpiewać proste, rytmiczne piosenki.

Następnym etapem kształcenia spostrzegania słuchowego jest wyróżnianie pierwszej głoski w wyrazie. Pytamy dziecka np. na jaką głoskę zaczyna się wyraz “kot”? Jakie słowo jeszcze zaczyna się na głoskę “k”?

Później ćwiczymy z dzieckiem umiejętność podziału słowa na sylaby. Następnym etapem jest wysłuchiwanie ostatniej głoski w wyrazie. Pytamy – co słychać na końcu w wyrazie “kot”?, a w wyrazie “dom”? itp. Możemy się bawić z dziećmi w konkursy, np. kto wymieni więcej wyrazów na literę “K” lub w węża głoskowego – zadaniem kolejnej osoby jest powiedzenie słowa, które zacznie się na taką samą głoskę jaką skończył się poprzedni wyraz np. kot – trawa – agrest – telewizor itd. Ważne jest aby uczyć dzieci prawidłowej wymowy głosek (bez elementów wokalicznych takich jak:- y, - e, - a. Nieprawidłowe wymawianie utrudnia złożenie słuchowe wyrazu, a w efekcie czytanie. Bo na przykład, kiedy dziecko ma do odczytania wyraz “kot” i przegłoskuje go tak :ka – o -ty, to musi mu wyjść słowo KAOTY, które nie ma nic wspólnego ze słowem KOT.

Kolejną umiejętnością, którą możemy ćwiczyć razem z dziećmi podczas codziennych, domowych zajęć jest liczenie. Sześciolatek powinien prawidłowo liczyć do 10 lub 20 i rozumieć, że liczenie to jest ciąg narastających po sobie liczb. W tym wieku dzieci spontaniczne przeliczają wszystko i chętnie podejmują zadania związane z liczeniem. Można przeliczać szyszki, ziemniaki, nakrycia na stole, kwiatki na zasłonce itp.

Dziecko powinno też wiedzieć, że kiedy mówimy „dokładam” to znaczy dodajemy i że w efekcie będzie czegoś więcej. Kiedy zaś mówimy, że „zabieramy” to odejmujemy i będzie czegoś mniej. Powinno też rozróżniać pojęcia mniej, więcej i równo (tyle samo), stosować znaki <,>,= oraz znać cyfry od 1 do10. Przeliczanie, przynajmniej na początkowym etapie ułatwiają gry planszowe z kostką i gry typu “Czarny Piotruś”.

Sześciolatek powinien także rozróżniać podstawowe figury geometryczne: koło, trójkąt, kwadrat i prostokąt.

Dojrzały do podjęcia nauki sześciolatek powinien mieć wiadomości dotyczące najbliższego środowiska społeczno – przyrodniczego. Wiedzieć jak się nazywa, ile ma lat i gdzie mieszka. Trzeba od czasu do czasu przypomnieć to z dzieckiem,  bo może nam się zrobić wstyd gdy sąsiadka na ulicy lub lekarz zapyta o to dziecko, a ono nie będzie wiedziało.

Mały uczeń powinien mieć opanowane podstawowe wiadomości o kalendarzu tj. znać nazwy dni tygodnia i pór roku. Utrwalamy je u dzieci przez częsta powtarzanie i odnoszenie się do nich. Na przykład, gdy dziecko zapyta – kiedy pojedziemy do babci, to zamiast dać prostą odpowiedź, która jednym uchem wpadnie, a drugim wypadnie przeprowadźmy z dzieckiem analizę. „Dzisiaj jest wtorek a do babci pojedziemy w sobotę. Policzymy to razem na paluszkach - wtorek (1), środa (2), czwartek (3), piątek (4) i sobota(5).Za pięć dni pojedziemy do babci.”

Przygotowaniem do rozwiązywania w przyszłości zadań matematycznych jest rozwiązywanie zagadek. Dzieci lubią rozwiązywać zagadki i łamigłówki. Możemy je wymyślać sami lub korzystać z gotowych z gazet czy książeczek.

Ćwiczenia te można wykonywać wykorzystując każdą wolną chwilę, niejako przy okazji. Podczas wspólnych spacerów, odprowadzania dziecka do zerówki, podczas wspólnych wyjazdów samochodem czy podczas prac domowych. Chodzi o to aby były wykonywane często i systematycznie.

Dzieci, które pomimo systematycznego nauczania w “zerówce” mają problemy z zapamiętaniem i rozpoznawaniem liter, wyróżnianiem pierwszej i ostatniej głoski w wyrazie oraz słuchowym rozkładaniem czy składaniem wyrazów, mają niską sprawność grafomotoryczną (brzydko         i niestarannie rysują szlaczki literopodobne) mogą być z grupy ryzyka dysleksji. Dysleksja to problemy z poprawnym i ortograficznym pisaniem          i czytaniem. Jeżeli problemy zauważone u dziecka w klasie zerowej pomimo nauki szkolnej i podjętych działań korekcyjnych nie znikną, a wręcz się nasilą to należy koniecznie pod koniec klasy pierwszej zgłosić dziecko na badania psychologiczno - pedagogiczne do poradni w celu podjęcia działań naprawczych i poprawienia umiejętności czytania i pisania.

Ewa Cyran- Kur

Kontakt z nami!

Poradnia Psychologiczno - Pedagogiczna w Myszyńcu

Adres:  ul. Dzieci Polskich 5, 07-430 Myszyniec

Telefon:  tel./fax: (29)-77-21-132

e-mail e-mail: pppmysz@o2.pl

Filia w Czerwinie

Adres:  ul. Piastowska 23 a, 07-407 Czerwin

Telefon:  tel./fax: (29)-761-90-42

e-mail e-mail: pppczerwin@o2.pl

Licznik odwiedzin

Dziś60
Wczoraj291
Ten tydzień603
Ten miesiąc6061
W sumie1043435

środa, 26, listopad 2014 05:57